خاطرات خواندنی از حر انقلاب-طیب حاج رضائی+تصاویر /Reading memories of the “Hor” of the Revolution

طیب حاج رضایی

۵۴ سال از صبحگاه خونینی که در آن طیب حاج‌رضایی و حاج اسماعیل رضایی به جوخه اعدام سپرده شدند، می‌گذرد. بیش از پنج دهه است که آنان در هاله‌ای افسانه‌گون و در زمره اسطوره‌های معاصر قرار گرفته‌اند.

به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، ۵۴ سال از صبحگاه خونینی که در آن طیب حاج‌رضایی و حاج اسماعیل رضایی به جوخه اعدام سپرده شدند، می‌گذرد. بیش از پنج دهه است که آنان در هاله‌ای افسانه‌گون و در زمره اسطوره‌های معاصر قرار گرفته‌اند.

در طول این نیم قرن بسیاری از اقران و دوستان «طیب خان» رفته‌اند، عیاران تهران سر به خاک گذارده‌اند، حتی می‌توانیم بگوییم که رسم عیاری نیز اندک اندک دارد از دیار ما رخت برمی‌بندد، اما هنوز آوازه جاودان«طیب»شنیده می‌شود، نه از زبان دوستانش که از زبان پیرمردانی که در زمان حیات او جوان و حتی کودک بوده و هنوز به «نوچگی» او مباهی‌اند. امروز برای ما بازخوانی طیب، تنها مرور یک نوستالژی شیرین نیست، که مرور حماسه‌ای است که حضرت پیر سال‌ها قبل ما را به شناختن آن فراخواند؛ حماسه‌ای که امروزه ابنای روزگار، سودای تحریف آن را بر سر دارند:«۱۵ خرداد چرا به وجود آمد؟ مبدأ وجود آن چه بود؟ دنباله آن در سابق چه بود؟ و الان چیست؟ و بعدها چه خواهد بود؟ ۱۵ خرداد را چه کسی به وجود آورد و دنباله آن را چه کسی تعقیب کرد؟ الان چه کسی همان دنباله را تعقیب می‌کند؟ پس از این امید به کیست؟ ۱۵ خرداد برای چه مقصدی بود؟ تا کنون چه مقصدی داشته است؟ و بعدها چه مقصدی خواهد داشت؟ ۱۵ خرداد را بشناسید، مقصد ۱۵ خرداد را بشناسید، کسانی را که ۱۵ خرداد را به وجود آوردند بشناسید، کسانی را که ۱۵ خرداد را دنبال کردند بشناسید، کسانی را که از این به بعد امید تعقیب آنها هست بشناسید و مخالفین ۱۵ خرداد و مقصد ۱۵ خرداد را بشناسید.» روایت‌هایی که پیش روی شماست، در مقام بازخوانی حالات و مقامات «عیارِ تمام» گردآوری شده‌اند و اینک به شما تقدیم می‌شوند. باشد که فتیان خویش را به بوته فراموشی نسپریم و ریشه‌های عزت و اقتدار امروزین خود را هماره بپوییم و چنین باد.

http://www.jahannews.com/images/upload/0153/images/1391611_952.jpg

قدری به من فحش بده برو!

زنده‌یاد علی کیاعلی کیا از روزنامه‌نگاران پیشکسوت معاصر و در زمره یاران مرحوم آیت‌الله حاج شیخ حسین لنکرانی بود. او در سالیان پایانی حیات طیب حاج رضایی و در مکانی عمومی با وی به گفت‌وگو نشست و نکاتی مهم و البته متفاوت از او شنید. او نزدیک به دو دهه بعد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شمه‌ای از حالات و سخنان طیب را در آن دیدار بر کاغذ آورد. آنچه پیش روی دارید شمه‌ای نوشته علی کیاست:

«می‌گفت تنها هستم با من حرف بزن. دلم گرفته. این کسانی که اطراف من جمع شده‌اند، مرا نمی‌خواهند، عاشق شهرت و پول من هستند. از صبح می‌آمد و گاهی تا غروب در کافه رستوران «بارون» در چهار راه سید علی اول خیابان خانقاه به سر می‌برد. هر وقت از آن طرف عبور می‌کردم، او را می‌دیدم که مات جلوی در کافه بارون ایستاده، خیابان را نظاره می‌کند. آن روز هم یکی از روزها بود که از آن طرف عبور می‌کردم. هنوز به چهار راه سید علی نرسیده بودم که حس کردم دست چپم در یک گازانبر گیر کرده است. با تعجب و حیرت نگاه کردم و دیدم اوست که دست مرا سخت گرفته است و فشار می‌دهد. او که بی‌نهایت ملتهب بود، گفت: امروز تو را ول نمی‌کنم و بعد اضافه کرد: من دارم دق می‌کنم. آخر انصاف داشته باش. بیا یک قدری با هم حرف بزنیم. وقتی موج اشک را در چشم‌های مردانه او دیدم، دلم سوخت و گفتم: تو که دم و دود داری، ساز و سوز داری، دوست و رفیق داری، پول هم که فراوان داری، دیگر چه می‌خواهی؟ تو به آنچه می‌خواستی رسیدی. بعضی از مردم آرزو دارند شاه‌‌شناس باشند، تو کسی هستی که شاه تو را می‌شناسد! پس از این گفت‌وگوی کوتاه، حال او بد بود، بدتر شد و گفت: اگر چیزی نمی‌خوری، بیا غذا بخور و بعد یک قدری به من فحش بده برو!

آن روز مایل بودم او درد خود را بگوید. عاقبت گفتم: تا بیمار درد خود را نگوید، طبیب چگونه می‌تواند نسخه بدهد و مریض را معالجه کند؟ باز اشک در چشم‌های او جمع شد و با تضرع گفت: تمام مردم تهران از حال و روز من آگاهند. تو که از همه بهتر مرا می‌شناسی. من بد کردم و حالا نمی‌دانم چگونه باید جبران کنم؟ راست می‌گفت. شرح‌حال او را می‌دانستم و از گذشته‌ او آگاه بودم، ولی فکر نمی‌کردم که او پشیمان شده باشد، ناگزیر با احتیاط داستانی از انقلابیون فرانسه را که اکنون خاطرم نیست که کجا خوانده یا شنیده‌ بودم، به اقتضای مجلس برای او تعریف کردم و گفتم: دنیا را چه دیدی؟ شاید روزی تو هم یکی از قهرمانان انقلاب اسلامی ایران بشوی! بعد به اقتضای گفت‌وگو و برای اینکه حال و هوایی پیدا کرده باشیم، آهسته این دو بیت را خواندم: غرّه مشو که مرکب مردان مرد را / در سنگلاخ بادیه پی‌ها بریده‌اند/ نومید هم نباش که رندان باده‌نوش/ ناگه به یک ترانه به منزل رسیده‌اند. چشم‌های او برقی زدند و گفت: آیا فکر می‌کنی چنین روزی را ببینم و بعد بمیرم؟ سخن که به اینجا ‌رسید، ناگهان وجودم داغ می‌شد. می‌خواستم گریه کنم، خیلی‌ هم گریه کنم؛ آخر آن روز، یک روز استثنایی و عجیب بود. حال و هوای او باعث شد که من هم حال و هوای عجیبی پیدا کنم. عاقبت تقاضای او را قبول کردم و به اتفاق پشت یک میز و در پناه یک دیوار قرار گرفتیم. خوشبختانه آن روز صبح در کافه بارون مشتری کم بود و ما توانستیم با یکدیگر درددل کنیم. پرسیدم: آیا می‌دانی معنای کلمه حُر چیست؟ گفت: من که سواد ندارم. گفتم: حر یعنی آزاد و بعد با هیجان اضافه کردم: اسم تو هم طیب است. می‌دانی معنای کلمه طیب چیست؟ گفت: بله. طیب یعنی آدم خوب. گفتم: درست گفتی، اما یک معنای دیگر هم دارد. پرسید: چی؟ گفتم: طیب یعنی پاک. گفت‌وگو که به اینجا رسید، ناگهان بغضش ترکید و بی‌اختیار اشک ‌ریخت و پرسید: یعنی پاکم؟ بعد سر خود را به طرف آسمان گرفت و گفت:‌ ای خدا! صدایم را می‌شنوی؟ ‌ای خدا! پاکم کن، خاکم کن!»

http://www.jahannews.com/images/upload/0153/images/d5e5a1a0_c467_446a_9e3e_130f73013039.jpg

عکس امام را برنمی‌دارم!

زنده‌یاد حاج رضا حدادعادل پدر دکترغلامعلی حدادعادل، ازجمله چهره‌هایی است که از نزدیک شاهد پاره‌ای از خلقیات و رفتارهای طیب حاج‌رضایی بوده است. او در خاطره‌ای که در پی می‌آید، داستان چالش طیب با «رسول پرویزی» معاون اسدالله علم را درباره نصب تصویر امام خمینی بر علامت هیئت عزاداری وی، باز گفته است:

«منزل ما کنار تکیه طیب بود. دسته طیب، شب عاشورا -۱۲ خرداد- طبق معمول همه ساله از تکیه بیرون آمد. طیب در جلوی علامت تکیه در حرکت بود و سینه‌زن‌ها پشت سرش آرام آرام حرکت می‌کردند. آن شب برخلاف سال‌های قبل، عکس‌های حضرت امام به سینه علامت نصب شده بود و مردم از یکدیگر می‌پرسیدند که با توجه به جو خفقان و خوفی که دستگاه در دل مردم ایجاد کرده، بالاخره عاقبت کار به کجا می‌کشد؟ من تقریباً در سه چهار قدمی طیب ایستاده بودم که اتومبیل دربار، کنار خیابان ایستاد. رسول پرویزی، معاون علم پیاده شد و سریعاً جلوی طیب آمد و پس از سلام گفت: طیب خان! این کاری که کرده‌ای [نصب عکس‌های امام جلوی علامت] کار درستی نیست. آن عکس‌ها را بردار. طیب گفت: من عکس‌ها را برنمی‌دارم! پرویزی گفت: طیب خان! بدجوری می‌شود! طیب با متانت و با وقاری که مخصوص خودش بود، خیلی صریح گفت: بشود! حالا دیگر من نزدیک ایستاده بودم و این منظره را می‌دیدم. با طیب هم سلام و تعارفی داشتیم. پرویزی به اتومبیلی که علم داخل آن بود، برگشت. علم مجدداً توسط پرویزی پیغام دیگری برای طیب فرستاد. همه اینها‌ درحالی اتفاق افتاد که سینه‌زن‌ها پشت سر علامت جلو می‌آمدند و جمع می‌شدند. طیب مقاومت می‌کرد و می‌گفت: من عکس‌ها را برنمی‌دارم! پرویزی گفت: طیب‌خان! دارم به تو می‌گویم، بد می‌شود ها! طیب گفت: ‌می‌خواهم بد شود. عکس‌ها را برنمی‌دارم. پرویزی با عصبانیت رفت و سوار اتومبیل شد. اتومبیل با یک چرخش سریع از راهی که آمده بود، برگشت. دسته با علامتی که عکس‌های حضرت امام به آن نصب بود، حرکت کرد. دسته طیب با تشریفاتی بیشتر از سال‌های قبل، چه از لحاظ کیفیت و چه کمیت، مسیر خود را ادامه داد. آن شب حادثه‌ای پیش نیامد و مردم عکس‌های امام را از نزدیک ‌دیدند و همگی مشتاق بودند ببینند چه خواهد شد.»

حاضر نمی‌شوم به آبروی این «سید» لطمه بزنم

حجت‌الاسلام والمسلمین حاج شیخ حسین انصاریان خطیب نامدار معاصر، در دوران طلبگی در جوار برادر طیب حاج‌رضایی، یعنی مرحوم مسیح حاج‌رضایی منزل داشته است. او در دوره پس از دستگیری طیب از طریق برادرش، به اطلاعاتی درباره او دست یافت که بعدها شمه‌ای از آن را بدین شرح در کتاب خاطرات خود نقل کرد:

«منشأ اصلی نقش طیب در قیام ۱۵ خرداد همان مجالس روضه و سینه‌زنی بود. خطیبی هم که در آن جا منبر می‌رفت، خیلی شجاعانه و تند بر ضد دستگاه حرف می‌زد. می‌توان گفت جمعیت شایان توجهی از مردم جنوب شهر تهران، تحت تأثیر آن مجالس در نهضت ۱۵ خرداد شرکت کردند. حکومت نیز برای زهر چشم گرفتن از طیب‌خان، آن چهره سرشناس را دستگیر و زندانی کرد. حاج مسیح، هفته‌ای یک بار برای دیدن برادرش به زندان می‌رفت و هر بار برای ما تعریف می‌کرد که او را خیلی اذیت کرده و شکنجه داده‌اند. حاج مسیح می‌گفت: من خیلی به برادرم دلگرمی داده و او را به صبر و استقامت سفارش نموده‌‌ام و برای آرامش بیشترش، کیفیت نماز شب را به او آموخته‌ام. هفته‌های آخر، حاج مسیح خبرآورد: برادرم گفت به من پیشنهاد کرده‌اند تا در رادیو اعلام کنم آقای خمینی به من پول داده تا مردم را تحریک کنم که شلوغی به راه بیندازند و اتوبوس‌ها را بسوزانند و شیشه‌های مغازه‌ها را بشکنند، اما او جواب داده: اگر مرا زیر شکنجه بکشند، به هیچ قیمتی حاضر نخواهم شد به آبروی این پسر فاطمه زهرا(س) لطمه بزنم، حتی اگر به قیمت جانم تمام بشود! او به‌راستی به قول خود عمل و عاقبت جان خود را در راه انقلاب ایثار کرد.»

حاجی بگذار زودتر خلاص بشویم و برویم!

بیژن حاج‌رضایی تنها فرزندِ پسر طیب حاج‌رضایی است که هم اینک در قید حیات است. او معمولاً در روزهای دادگاه در جوار پدرش می‌نشست که می‌توان در برخی تصاویر این جلسات، او را در سنین ۱۴-۱۳ سالگی رؤیت کرد. او از واپسین روز حیات پدر و چند و چون تیرباران او خاطراتی شنیدنی دارد که شمه‌ای از آن به قرار ذیل ست:

«بعدازظهرآخرین روز از حیات پدرمان، ایشان درخواست کرده بود که مادرم و آن یکی عیالشان به دیدنش بروند و ما هم بیرون پادگان منتظر ماندیم. شب شد و گفتند اینها را ساعت ۴ صبح به میدان تیر می‌برند. صبح شد و ما هرچه منتظر ماندیم کسی را نیاوردند. ما خوشحال بودیم که وقتی هوا روشن می‌شود، دیگر کسی را برای تیرباران نمی‌برند، چون همیشه محکومین را در گرگ و میش هوا اعدام می‌کردند. صبح می‌آیند و سوارشان می‌کنند و می‌برند. ظاهراً مرحوم حاج اسماعیل خیلی ناراحتی می‌کرده.

پدرم می‌گوید: حاجی بگذار کارشان را بکنند و زودتر خلاص بشویم و برویم! حاج اسماعیل داد می‌زند: دارند ما را می‌کشند. تو عجب دل سختی داری. فکر می‌کنی ما برگشتی هم داریم؟ پدرم می‌گوید: چه داد بزنی، چه نزنی، راه برگشتی نیست! آنها را که به چوب می‌بندند، حاج اسماعیل رضایی فریاد می‌زند: چشم‌های مرا ببندید، من نمی‌توانم بدون چشم‌بند تحمل کنم! یک دستمال ابریشمی در جیب پدر من بود. آن را بیرون می‌آورند و از وسط پاره می‌کنند. یک قسمت را روی چشم پدرم و قسمت دیگر را روی چشم حاج اسماعیل می‌بندند و مراسم اعدام انجام می‌شود و تیر خلاص را می‌زنند.

ما با زورِ مردمی که آنجا حاضر بودند، همان روز جنازه را گرفتیم و بردیم مسگرآباد. چون غسالخانه تهران و قبرستان مرکزی در مسگرآباد بود که الان تبدیل به پارک شده است. ساعت ۸ و ۹ صبح بعد از چند شب که نخوابیده بودم، در هال منزل خوابیده بودم که دیدم صدای گریه می‌آید. ساعت ۶-۵:۳۰ از پادگان آمده بودم، به این امید که امروز پدرم را نمی‌کشند و با خیال راحت خوابیده بودم. با صدای گریه‌ای بیدار شدم و دیدم مرحوم مادربزرگم روی پله نشسته است و دارد گریه می‌کند. پرسیدم: چرا گریه می‌کنید؟ گفت: بلند شو مادر! بابات را کشتند. من سراسیمه بلند شدم و از خیابان پاک خودم را رساندم به میدان خراسان و دیدم کربلاست. اولاً یک ماشین هم رد نمی‌شد و مردم پیاده و با دوچرخه داشتند به طرف میدان خراسان می‌رفتند تا به طرف مسگرآباد سرازیر شوند.»

http://www.jahannews.com/images/upload/0153/images/636137659510332718.jpg

حدود ۱۷، ۱۸ تا گلوله خورده بود!

امیر حاج‌رضایی کارشناس نامدار ورزش فوتبال ایران، برادرزاده طیب حاج‌رضایی است. او به رغم آنکه معمولاً از مصاحبه کردن درباره «عمو» گریزان است، تنها در یک مورد در این باره به گفت‌وگو نشست. او در بخشی از این مصاحبه، خاطره روز اعدام و تشییع طیب را اینگونه باز گفت:

«شنبه ۱۱ آبان، ساعت ۵ صبح، عموی من اعدام شد. صحنه خیلی بدی بود. ما که در مراسم نبودیم، اما جسد را که تحویل دادند و دیدم، دیگر متوجه نشدم چطور شد و فقط متوجه شدم که مرا بلند کردند. چیزی حدود ۱۷، ۱۸ تا گلوله خورده و تمام رگ و پی‌اش بیرون زده بود. تمام بدنش شکافته شده بود و چشم‌هایش را بسته بودند.

بنده خدا اسماعیل رضایی افتاده بود و تیر خلاص را توی دهانش زده بودند، اما عموی من با صورت به زمین خورده بود و صورتش هم خون آلود بود و تیر خلاص را به شقیقه‌اش زدند. تا جایی هم که یادم می‌آید، غسال مدام پنبه توی سوراخ تیرها می‌کرد. همه جای بدن او سوراخ سوراخ شده بود و شمایل شهیدگونه‌ای داشت. به هر حال نفهمیدم چه کسی مرا از غسالخانه بیرون برد. نشسته بودم و می‌دیدم که دارند طبق وصیتش در شاه عبدالعظیم، کنار مادرش، خاکش می‌کنند. شاید اگر پدرم زنده بود، در‌باره همه چیز اطلاعات کامل داشتم و حرف می‌زدم. پدر اینها چند تا زن داشت، ولی فقط پدر و عموی من تنی و از یک مادر بودند. نامشان طیب و طاهر بود. حسین رمضان یخی در اوایل انقلاب یک گوشه مرد. اینها یکی یکی در انزوا و بی‌خبری و تنگدستی کارشان تمام شد، چون دوره‌شان تمام شده بود. دوره‌ای شده بود که وقتی یکی از اینها حرف می‌زد، به او می‌گفتند: گنده شما که طیب بود، آن بلا سرش آمد، شما حرف حسابتان چیست؟! با کشتن طیب، عصر اینها به پایان رسید.»

http://www.jahannews.com/images/upload/0153/images/636137659520645365.jpg

علی(ع) و فرزندانش را به شهادت می‌طلبم…

درباره وصایای طیب در یادمان‌های او سخنانی متفاوت و حتی متناقضی بیان شده است. آنچه به عنوان وصیتنامه او در برخی آثار درج شده، همان است که در واپسین لحظات حیات به قاضی عسگر املا کرده است. (تصویر آن لحظه را در بالای این صفحه ببینید) او در آن وصیت آورده است:

«در حال سلامت و عقل سالم، بدون فشار از طرف کسی مبادرت به نوشتن این وصیتنامه می‌نمایم. اول محمد بن عبدالله‌(ص) رسول خدا را، بعداً فاطمه زهرا و حضرت علی‌بن ابیطالب و ۱۱ فرزندش را به شهادت می‌طلبم و از آنها یاری می‌خواهم در قیامت. ثلث دارایی اینجانب را اول ۳۰ هزار تومان سهم امام (ع) و سهم سادات بدهید. ۱۰ سال نماز و روزه بخرید. مرا در مکان شریف حضرت شاهزاده عبدالعظیم الحسنی دفن نمایید که فرمودند: «من زار عبدالعظیم به ری کم زار حسین به کربلا» هرکجا مقدور شد خریداری و دفن کنید. شب‌های جمعه برای من دعای کمیل بخوانید. من خیلی مایل به دعای کمیل می‌باشم. از تمام اقوام و دوستان و بازماندگانم خداحافظی می‌نمایم و همگی را به خدا می‌سپارم تا روز قیامت. ۲۰ هزار تومان جهت احداث یک مدرسه با نظارت آقای… ساخته شود رضیت بالله.»

موضوعات مرتبط

61 دیدگاه

  1. cheap mlb jerseys گفته:

    Good post. I learn one thing more difficult on totally different blogs everyday. It can at all times be stimulating to read content from other writers and practice just a little one thing from their store. I抎 prefer to use some with the content material on my blog whether you don抰 mind. Natually I抣l offer you a hyperlink in your internet blog. Thanks for sharing.

  2. yeezy shoes گفته:

    I happen to be commenting to make you be aware of what a notable discovery our child found visiting yuor web blog. She noticed a wide variety of details, which include how it is like to have an excellent coaching character to let many more without problems grasp specified complicated matters. You actually surpassed visitors’ expected results. Thanks for providing the great, safe, revealing and even fun tips on that topic to Julie.

  3. hermes belt گفته:

    I’m often to blogging and i actually admire your content. The article has actually peaks my interest. I’m going to bookmark your site and keep checking for brand new information.

  4. adidas yeezy boost گفته:

    I enjoy you because of all of the hard work on this blog. My aunt really loves doing investigations and it is simple to grasp why. Most of us learn all concerning the compelling form you provide valuable items on your website and therefore foster contribution from visitors on that concern so our favorite girl is starting to learn a lot. Enjoy the rest of the year. You’re the one performing a very good job.

  5. air max 90 گفته:

    There are some interesting closing dates in this article but I don抰 know if I see all of them heart to heart. There’s some validity but I’ll take maintain opinion till I look into it further. Good article , thanks and we would like extra! Added to FeedBurner as properly

  6. yeezy boost 350 v2 گفته:

    My husband and i were very more than happy John could conclude his researching by way of the ideas he discovered through your web pages. It is now and again perplexing to simply find yourself making a gift of tips that many people might have been making money from. And now we already know we have you to give thanks to because of that. The explanations you made, the straightforward web site menu, the friendships your site give support to foster – it’s most great, and it is aiding our son and us reason why this idea is awesome, which is certainly quite indispensable. Thank you for the whole thing!

  7. adidas yeezy گفته:

    I wanted to develop a note in order to appreciate you for all of the pleasant ideas you are showing at this website. My rather long internet search has now been compensated with extremely good points to go over with my friends. I ‘d suppose that most of us visitors actually are undoubtedly lucky to be in a wonderful website with very many special individuals with useful guidelines. I feel rather happy to have come across the webpages and look forward to really more excellent moments reading here. Thanks once again for a lot of things.

  8. adidas yeezy گفته:

    I would like to show my thanks to this writer just for bailing me out of this type of situation. Because of surfing around throughout the the net and coming across basics which are not pleasant, I assumed my life was over. Existing devoid of the strategies to the problems you’ve sorted out by way of your entire review is a critical case, and the ones that could have negatively damaged my career if I had not noticed your web page. Your primary knowledge and kindness in playing with the whole lot was invaluable. I’m not sure what I would have done if I had not discovered such a subject like this. I can also at this point look ahead to my future. Thanks so much for the expert and results-oriented guide. I won’t hesitate to endorse your blog to any individual who needs direction about this area.

  9. yeezy boost گفته:

    I precisely had to thank you very much yet again. I am not sure what I might have implemented in the absence of the hints documented by you directly on such field. It has been a real fearsome circumstance in my position, however , understanding the specialised avenue you dealt with that made me to cry with fulfillment. I am just thankful for this advice and thus pray you are aware of a great job you are always undertaking educating people today by way of a site. I am certain you haven’t got to know all of us.

  10. lacoste online shop گفته:

    A lot of thanks for each of your work on this site. My aunt really loves carrying out investigations and it is obvious why. Almost all know all concerning the lively form you deliver both useful and interesting information on your website and as well cause response from others on the content then our princess has always been studying so much. Take pleasure in the rest of the new year. Your performing a great job.

  11. longchamps گفته:

    Thank you for each of your labor on this web site. My mother take interest in doing investigation and it’s simple to grasp why. We all know all of the powerful ways you convey informative guidance on the web blog and even recommend participation from some other people on this situation while our princess is truly understanding so much. Enjoy the rest of the new year. You are carrying out a really great job.

  12. yeezy shoes گفته:

    Thank you so much for providing individuals with an exceptionally memorable opportunity to read critical reviews from this website. It really is so good and full of amusement for me personally and my office mates to visit your blog the equivalent of three times per week to learn the latest guides you have got. And lastly, I am also at all times pleased with the stunning things you serve. Some 4 tips in this post are ultimately the most effective we’ve had.

  13. nike basketball shoes گفته:

    Thank you so much for giving everyone a very special possiblity to read critical reviews from this blog. It can be very superb and as well , stuffed with a good time for me and my office co-workers to search your site a minimum of 3 times per week to read through the new things you will have. And definitely, I am also usually satisfied with your fabulous things served by you. Certain two ideas in this post are surely the finest we have had.

  14. ultra boost 3.0 گفته:

    Needed to send you one little bit of word to say thanks over again for your splendid suggestions you’ve featured above. This is particularly generous of you to make extensively exactly what a few individuals would’ve offered for sale for an e book to make some bucks for themselves, most notably since you might well have tried it in the event you considered necessary. The good ideas also worked like the good way to fully grasp other individuals have the same dream really like my personal own to understand a great deal more with respect to this condition. I am certain there are millions of more pleasurable sessions in the future for those who scan through your site.

  15. air jordans گفته:

    I wanted to compose you that very little remark to be able to say thanks once again for these incredible information you’ve documented here. This is quite unbelievably open-handed of you to deliver freely what exactly most people would have offered for an ebook to earn some cash for their own end, and in particular now that you might well have done it in case you considered necessary. These good ideas additionally acted like the great way to understand that the rest have the identical interest similar to mine to know the truth significantly more pertaining to this issue. I believe there are numerous more enjoyable instances ahead for those who examine your blog.

  16. yeezy shoes گفته:

    Thanks a lot for providing individuals with an exceptionally superb possiblity to discover important secrets from this blog. It is usually very ideal and as well , full of a good time for me personally and my office peers to visit your blog not less than three times a week to find out the newest items you will have. Of course, we are certainly fascinated for the wonderful information you give. Certain 2 facts in this article are in truth the simplest we’ve ever had.

  17. authentic jordans گفته:

    I must point out my love for your generosity in support of men who actually need help on this situation. Your very own commitment to passing the message all-around turned out to be quite powerful and has truly encouraged folks much like me to realize their endeavors. This interesting instruction can mean a great deal to me and a whole lot more to my peers. Many thanks; from each one of us.

  18. kyrie shoes گفته:

    I in addition to my guys have been examining the nice items from your site and then unexpectedly I got a horrible suspicion I never thanked the website owner for those secrets. My men are already as a consequence passionate to read all of them and now have certainly been tapping into them. Appreciation for getting really kind and also for utilizing this sort of awesome resources most people are really wanting to know about. My honest regret for not expressing gratitude to earlier.

  19. curry 3 گفته:

    I truly wanted to write down a simple message in order to thank you for all the splendid concepts you are sharing on this website. My time-consuming internet lookup has at the end been paid with reliable facts to go over with my friends and family. I ‘d admit that we visitors are undeniably lucky to be in a perfect community with many lovely people with helpful pointers. I feel rather lucky to have come across the site and look forward to some more fabulous minutes reading here. Thanks again for everything.

  20. adidas yeezy boost گفته:

    Thanks for your entire hard work on this web site. My daughter loves participating in internet research and it’s really easy to understand why. A lot of people learn all regarding the lively tactic you deliver efficient ideas through your blog and as well attract participation from other individuals on this topic and our favorite princess is discovering a lot. Enjoy the rest of the new year. You are always doing a fabulous job.

  21. Adidas NMD Men Women Mesh Surface Black Peach گفته:

    I am glad for commenting to let you understand of the impressive encounter my friend’s girl developed viewing yuor web blog. She discovered plenty of things, with the inclusion of what it’s like to possess an excellent giving character to make other folks really easily know precisely a variety of specialized subject areas. You truly surpassed my desires. Thanks for coming up with the practical, healthy, educational and even unique guidance on the topic to Jane.

  22. reebok shoes گفته:

    My wife and i felt absolutely more than happy that Ervin managed to complete his preliminary research while using the ideas he gained in your site. It’s not at all simplistic to just possibly be giving away secrets other people could have been making money from. We do know we have got the website owner to be grateful to because of that. The main explanations you made, the straightforward website menu, the friendships you can give support to create – it is all fantastic, and it is aiding our son in addition to our family consider that that topic is interesting, which is certainly particularly mandatory. Thanks for everything!

  23. jordan shoes گفته:

    I really wanted to construct a brief word to say thanks to you for these wonderful hints you are placing on this site. My extended internet lookup has at the end of the day been rewarded with reliable concept to go over with my contacts. I would state that that we website visitors actually are extremely blessed to exist in a great network with so many special individuals with very helpful ideas. I feel quite blessed to have discovered your web pages and look forward to some more cool times reading here. Thank you once more for all the details.

  24. adidas yeezy گفته:

    I must express my respect for your kind-heartedness in support of people that absolutely need assistance with that subject matter. Your real commitment to getting the solution all around had become wonderfully helpful and have without exception helped employees like me to get to their desired goals. The informative facts signifies this much to me and extremely more to my office workers. Thanks a lot; from everyone of us.

  25. longchamp گفته:

    I would like to convey my respect for your generosity in support of men and women that really need help with your area of interest. Your personal commitment to getting the solution across appeared to be particularly significant and has specifically allowed ladies much like me to realize their goals. Your personal valuable help indicates so much to me and especially to my fellow workers. With thanks; from each one of us.

  26. fitflops گفته:

    I want to voice my appreciation for your kindness in support of people that must have help with that question. Your special dedication to passing the solution all through has been quite informative and have consistently permitted those much like me to attain their ambitions. This informative tutorial entails much a person like me and still more to my mates. Thanks a lot; from each one of us.

  27. yeezy boost 350 گفته:

    I in addition to my buddies were reading through the excellent solutions located on your web blog and instantly developed a horrible feeling I never expressed respect to the blog owner for those strategies. All the people came so glad to read them and already have seriously been taking pleasure in those things. I appreciate you for truly being quite considerate and for opting for certain tremendous resources most people are really desperate to be aware of. My honest apologies for not expressing gratitude to you sooner.

  28. yeezy sneakers گفته:

    Thank you for every one of your efforts on this website. My aunt enjoys engaging in investigation and it’s obvious why. Most of us know all regarding the powerful ways you offer insightful tricks through the website and even improve participation from other ones on the issue and our own child is now starting to learn a lot. Take pleasure in the remaining portion of the year. You have been doing a great job.

  29. fitflops گفته:

    Needed to put you a very little word to thank you very much over again for your personal spectacular strategies you’ve shared here. It’s simply shockingly generous with people like you to allow freely exactly what a number of people could possibly have sold for an e book to make some profit for their own end, most notably given that you could have done it if you wanted. These principles additionally served to provide a fantastic way to fully grasp that someone else have the same eagerness similar to my very own to learn more around this problem. I’m sure there are numerous more pleasurable occasions in the future for those who view your site.

  30. adidas tubular shadow گفته:

    I precisely had to appreciate you all over again. I’m not certain what I might have handled in the absence of the actual solutions documented by you relating to such a problem. Previously it was the frightening crisis in my view, however , being able to view a professional style you dealt with it made me to jump over joy. I will be happier for the support and in addition wish you really know what an amazing job you’re carrying out educating some other people using your blog. I am certain you’ve never encountered any of us.

  31. yeezy shoes گفته:

    I would like to show my affection for your kindness for men who must have guidance on this important idea. Your very own commitment to getting the solution all through came to be pretty advantageous and have usually allowed guys just like me to get to their desired goals. Your insightful help implies much to me and further more to my peers. Many thanks; from all of us.

  32. goyard tote گفته:

    I have to show my affection for your kind-heartedness giving support to women who must have assistance with this particular concern. Your very own commitment to passing the solution all over became wonderfully helpful and has truly enabled guys and women much like me to get to their dreams. Your own valuable advice indicates a whole lot to me and still more to my office workers. Thanks a ton; from each one of us.

  33. yeezy boost 350 گفته:

    I as well as my pals have been going through the great ideas found on your web blog then the sudden came up with a horrible suspicion I had not thanked the web site owner for them. My ladies ended up totally passionate to read all of them and now have in reality been taking pleasure in these things. I appreciate you for turning out to be considerably accommodating as well as for using this form of really good information most people are really desperate to understand about. My personal honest apologies for not expressing appreciation to sooner.

  34. adidas ultra boost uncaged گفته:

    I simply wished to thank you very much once again. I do not know the things I might have created without these strategies shown by you on this theme. It had been a real distressing condition in my view, nevertheless witnessing the skilled way you dealt with that made me to jump over joy. I am thankful for this service and in addition hope you really know what a powerful job you were doing training some other people by way of a web site. I’m certain you haven’t encountered all of us.

  35. Adidas NMD x YEEZY 350 White گفته:

    I happen to be commenting to make you know of the great encounter our princess found checking your webblog. She picked up several issues, including what it’s like to have a great coaching character to make other individuals completely learn about chosen problematic things. You truly did more than people’s desires. I appreciate you for providing these insightful, trusted, explanatory and even cool tips about that topic to Tanya.

  36. tory burch outlet گفته:

    Thank you for every one of your effort on this web page. Ellie loves conducting internet research and it is easy to understand why. A number of us hear all of the dynamic medium you offer reliable guidance on this web blog and in addition improve participation from website visitors on that article plus our own child is always becoming educated a lot of things. Enjoy the remaining portion of the year. You are conducting a brilliant job.

  37. nike foamposite گفته:

    A lot of thanks for all of your hard work on this website. My aunt enjoys carrying out research and it is obvious why. Most people know all about the compelling form you render efficient guidance by means of this blog and therefore inspire response from other people on that topic while our daughter is without question learning a whole lot. Have fun with the rest of the year. Your carrying out a stunning job.

  38. lebron 14 shoes گفته:

    I and also my guys were actually looking at the nice tactics on your web blog and before long I got an awful feeling I had not expressed respect to the website owner for those tips. Most of the young men ended up totally glad to study them and have unquestionably been taking pleasure in them. Appreciate your truly being so kind and for utilizing these kinds of quality subject areas millions of individuals are really desirous to know about. My very own sincere regret for not saying thanks to you earlier.

  39. yeezy boost گفته:

    I as well as my buddies have been taking note of the best tricks from your web page while immediately came up with a horrible suspicion I never thanked the site owner for them. All of the ladies had been certainly thrilled to see them and have now extremely been taking pleasure in them. I appreciate you for really being really accommodating and for making a decision on variety of beneficial resources millions of individuals are really eager to learn about. My very own sincere regret for not saying thanks to you earlier.

  40. moncler sale گفته:

    I wish to express my appreciation to you just for rescuing me from such a condition. After surfing around through the internet and seeing suggestions that were not beneficial, I believed my entire life was gone. Living devoid of the approaches to the difficulties you have fixed as a result of your entire website is a serious case, as well as the ones that would have in a negative way damaged my career if I hadn’t noticed your web page. Your personal expertise and kindness in touching all areas was very helpful. I’m not sure what I would have done if I hadn’t encountered such a point like this. I am able to at this time relish my future. Thanks very much for this reliable and sensible guide. I won’t be reluctant to refer your web page to anybody who would like guidance about this situation.

  41. longchamp گفته:

    Thank you so much for providing individuals with such a memorable chance to read in detail from here. It’s usually so lovely and as well , stuffed with a great time for me personally and my office peers to visit the blog no less than 3 times weekly to read through the new issues you have. And indeed, I’m certainly impressed for the perfect thoughts served by you. Some 4 tips in this post are absolutely the most beneficial we’ve had.

  42. yeezy boost 350 گفته:

    I together with my friends ended up looking at the great pointers from your web blog and then unexpectedly I got a terrible suspicion I had not expressed respect to the web site owner for those techniques. The young boys appeared to be totally very interested to learn them and now have certainly been using those things. Many thanks for indeed being very considerate and also for obtaining certain marvelous things millions of individuals are really wanting to be informed on. Our sincere regret for not expressing gratitude to sooner.

  43. lebron 15 shoes گفته:

    I would like to express thanks to the writer just for bailing me out of this particular predicament. Because of checking throughout the online world and meeting methods which were not powerful, I figured my entire life was gone. Existing minus the approaches to the problems you’ve sorted out by way of your good guide is a critical case, as well as the ones which might have in a negative way damaged my entire career if I had not noticed your web blog. Your primary training and kindness in dealing with all areas was vital. I’m not sure what I would’ve done if I had not come upon such a thing like this. It’s possible to at this time look ahead to my future. Thanks so much for the expert and result oriented guide. I won’t hesitate to suggest the sites to any person who wants and needs guidance about this matter.

  44. yeezy boost 350 v2 گفته:

    The following time I learn a weblog, I hope that it doesnt disappoint me as much as this one. I imply, I know it was my choice to read, but I actually thought youd have something fascinating to say. All I hear is a bunch of whining about something that you might fix for those who werent too busy searching for attention.

  45. michael kors outlet گفته:

    I’m also writing to make you know what a incredible discovery my cousin’s girl went through using your web site. She figured out a lot of details, which included what it’s like to have a wonderful teaching heart to let certain people without difficulty grasp specific very confusing matters. You truly did more than readers’ desires. Many thanks for distributing these essential, trustworthy, explanatory and as well as unique tips on that topic to Gloria.

  46. tom ford eyewear گفته:

    I together with my guys were found to be studying the nice solutions on your web blog while the sudden developed a terrible suspicion I never expressed respect to the web site owner for those tips. These guys are actually as a result happy to learn them and have in effect simply been loving them. Many thanks for actually being indeed accommodating and for choosing this kind of fine guides most people are really desperate to understand about. My sincere regret for not expressing gratitude to you earlier.

  47. yeezy boost 350 گفته:

    There are certainly a whole lot of details like that to take into consideration. That could be a nice point to deliver up. I supply the ideas above as common inspiration however clearly there are questions like the one you bring up where an important thing will likely be working in sincere good faith. I don?t know if greatest practices have emerged round issues like that, but I’m positive that your job is clearly identified as a fair game. Both girls and boys really feel the affect of only a moment抯 pleasure, for the remainder of their lives.

  48. adidas yeezy گفته:

    I simply desired to appreciate you once more. I’m not certain the things that I would have followed in the absence of the type of tips shared by you relating to this subject. It was actually a real frightening condition in my circumstances, nevertheless being able to view the very professional approach you resolved it made me to weep with gladness. Extremely happier for this advice as well as wish you comprehend what an amazing job you happen to be accomplishing teaching some other people thru your website. I am sure you have never come across any of us.

  49. kate spade outlet online گفته:

    I would like to get across my affection for your generosity supporting visitors who require assistance with the niche. Your special commitment to passing the solution all through appears to be pretty useful and have consistently made employees like me to arrive at their pursuits. Your warm and helpful report indicates a lot to me and extremely more to my peers. Warm regards; from all of us.

Top